امنیت داخلی و منافع منطقه ای جمهوری اسلامی ایران در پرتو تحولات منطقه غرب آسیا (تحولات 2011 به بعد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

احسان یاری[1]-  دانش رضایی[2]
تاریخ دریافت: 22/3/1398-  تاریخ پذیرش: 14/6/1398
چکیده:
امروزه امنیت، آزادی، نظم، عدالت و رفاه ارزش­های اساسی هستند که دولت­ها سعی دارند برای شهروندان و ملت خود تأمین نمایند. در منطقه­­ خاورمیانه به دلایلی هم چون دولت - ­ملت­سازی ضعیف و ساختگی، اقتصاد توسعه نیافته و تک محصولی(رانتی)، عدم بکارگیری حرفه­ای علم، دانش و تحقیقات کاربردی و از همه مهمتر وابستگی به کشورهای خارج از منطقه و نفوذ و دخالت­های قدرت­های بزرگ در سیاست­های منطقه، «مسأله امنیت» در راس برنامه­ ها و سیاست­های دولت­مردان منطقه قرار دارد. این منطقه طی سال­های اخیر چالش­ها و مسائل هویتی را به خود دیده است که نتایج و تهدیدهای گوناگون و تأثیرگذاری بر شرایط منطقه و جهانی به­همراه دارد. این وضعیت به مثابه تهدیدی جدی نمایان گردید و امنیت منطقه ­ای و جهانی را با چالش­های جدی روبه­ رو ساخته است، به طوری که معمای امنیت در منطقه­ی خاورمیانه در دهه­ی اخیر کاملاً مشهود است. در این میان، جمهوری اسلامی ایران به دلیل جایگاه ژئوپلیتیک، ژئواستراتژیک و ایدئولوژیک خود، یکی از مهم‌ترین کشور­هایی است که تحت تأثیر این تحولات قرارگرفته است و در راستای منافع و سیاست خارجی خود و همچنین امنیت ملی کشور موضعی متفاوت دارد. هدف این مقاله بررسی تأثیر تحولات چند سال اخیر منطقه خاورمیانه بر شاخص­های امنیت داخلی و منافع منطقه ­ای جمهوری اسلامی ایران است. از­این­رو، در این پژوهش چگونگی تأثیر تحولات عراق، سوریه، یمن و ترکیه بر  امنیت داخلی و منافع منطقه ­ای جمهوری اسلامی ایران با دیدگاه سازه­انگارانه مورد بررسی قرار ­گرفته است. تحقیق از نوع «توصیفی-تحلیلی»  و شیوه گردآوری اطلاعات از نوع «اسنادی و کتابخانه­ ای» است.



[1] - استادیار و عضو هیئت علمی، گروه علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران: نویسنده مسئول
e.yari22@gmail.com


[2] - دانش آموخته کارشناسی ارشد، علوم سیاسی( گرایش مطالعات منطقه ای)، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
 

کلیدواژه‌ها