تاثیر ساخت دولت در ظهور بوروکراسی مدرن در ایران 1320-1300

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

چکیده

فاطمه میر عباسی[1]- احمد ساعی[2]-  علیرضا ازغندی[3]
تاریخ دریافت:1/12/1397- تاریخ پذیرش:16/12/1397
 
 
چکیده:
پیدایش دیوانسالاری یا سازمان های اداری در همة کشورهای دنیا با پیدایش و توسعه دولت ملّی در ارتباط بوده است. در واقع بدون دگرگونی در ساختار سنتی جامعه، توسعه دیوانسالاری مطلوب و کارآمد در هیچ نظامی امکان پذیر نخواهد بود. با توجه به نقش و اهمیت سازمان های اداری در جامعه بررسی و تحلیل دیوانسالاری از منظر جامعه شناختی در بازه زمانی(1300-1320) و در ارتباط با ساختار اجتماعی، سیاسی و محیط اجتماعی، فرهنگی، این دوره از تاریخ بسیار حائز اهمیت است. این بررسی نشان دهنده آن است که چگونه شکل گیری دیوانسالاری از ساختار اجتماعی و ساخت یک نظام سیاسی و عوامل آن تاثیر می پذیرد؟ از آنجا که نهاد دیوان سالاری نقشی بسیار پر اهمیت و کلیدی در تحول و پیشرفت یا توسعه نیافتگی جوامع در حال توسعه دارد؛ و از سویی، به عنوان یک دستگاه حاکمیتی مرتبط با بدنه‌ی مردمی کشور و به عنوان نماد و بخشی از تحقق اراده‌ سیاسی کشور محسوب می‌شود، تلقی عمومی در نوع برخورد با این دستگاه‌ها، تعیین کننده و شاخصه و ممیزه‌ اراده‌ نظام سیاسی کشور در نوع برخورد با مردم و نوع خدمت‌رسانی و پاسخگویی بوده است. لذا شناخت علمـی آن، از طریق انجام تحقیقات و مطالعات ریشه شناسـانه بر مبنای مدارک و اسناد موجود، در رفع عوامل بازدارنده و ایجاد مولفه های زمینه ساز در راستای توسعه و پیشرفت آتی اهمیت بسزایی دارد.



[1]- دانشجوی دکتری، علوم سیاسی(مسائل ایران)، دانشکده حقوق،  الهیات و علوم سیاسی ، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
mirabasi.2009@yahoo.com


[2]- دانشیار و عضو هیئت علمی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران: نویسنده مسئول
saie@ut.ac.ir


[3] - استاد و عضو هیئت علمی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
a-azghandi@srbiau.ac.ir

کلیدواژه‌ها